Từ chỗ cố gắng 'chọn một ngôi trường tốt nhất' dù cách xa nhà 10 km,ếtlochạyđuachoconvàotrườngđiểmvìHàNộisiếttuyểnsinhtráituyếfootball transfer rumors nhiều người bắt đầu chấp nhận cho con học gần nhà.
Sáng nay, giữa buổi làm việc, cô em đồng nghiệp ghé lại, kể cho tôi câu chuyện chọn trường cho con. Con trai em đang học lớp 5, năm tới bước vào lớp 6 - cái ngưỡng mà nhiều gia đình từng coi như một "kỳ thi không chính thức". Trước đây, hai vợ chồng em cũng không khác gì bao người: thấp thỏm tính chuyện "chạy trường", cân nhắc gửi con đi xa, thậm chí đã từng nghĩ đến việc thuê tạm một căn nhà gần trường điểm, chỉ để con có một suất học tại đó. Nhưng giờ, em cười nói một cách thoải mái: "Giờ Hà Nội tuyển sinh theo nơi cư trú rồi chị ạ. Nhà em gần một trường cấp hai, chắc cho con học luôn gần nhà, đi bộ cho khỏe".
Câu chuyện của em không phải là chuyện riêng của một gia đình. Nó là một lát cắt rất thật của xã hội hôm nay - khi cách chúng ta nhìn về việc học đang dần thay đổi. Từ chỗ cố gắng "chọn cho con một ngôi trường tốt nhất", nhiều người bắt đầu nghĩ khác: chọn cho con một cuộc sống cân bằng hơn, một môi trường gần gũi hơn, và một tuổi thơ ít áp lực hơn.
Có một giai đoạn, cứ đến mùa tuyển sinh lớp 1, lớp 6 ở Hà Nội là không khí trong nhiều gia đình trở nên căng thẳng. Người lớn nói chuyện với nhau về việc "cho con đi học ở đâu?", "vào trường đó bằng cách nào?", "có kịp nộp hồ sơ không?". Đó chỉ là phần nổi, phần chìm là những tính toán: xin tạm trú, nhờ người quen, dò hỏi từng chỉ tiêu, từng suất học... Có gia đình còn chuyển hộ khẩu, có nhà chấp nhận xáo trộn cả cuộc sống chỉ để đổi lấy một chỗ học đúng ý.
Thực ra, ai cũng muốn con mình có một khởi đầu thuận lợi hơn. Người ta tin rằng một ngôi trường "tốt" sẽ mở ra nhiều cánh cửa hơn, nên cố gắng thêm một chút, thậm chí đánh đổi thêm một chút, cũng là điều dễ hiểu. Chỉ là, khi ai cũng cùng lúc cố gắng theo một hướng, thì hệ quả là trường được coi là "hot" bị quá tải, còn những trường khác lại thiếu học sinh. Và ở giữa những dòng chảy ấy, trẻ con - đáng lẽ được hưởng một tuổi thơ nhẹ nhàng - lại phải dậy từ tinh mơ, di chuyển hàng chục cây số mỗi ngày chỉ để kịp giờ vào lớp.
Có lần, tôi gặp một cậu bé lớp 6, mắt còn ngái ngủ, vừa ăn vội chiếc bánh mì trên xe vừa chuẩn bị bài. Hỏi ra mới biết sáng nào em cũng phải dậy từ 5 rưỡi để kịp đến trường cách nhà hơn 10 km. Tôi tự hỏi: liệu chúng ta có đang vô tình biến việc đi học thành một thử thách quá sức với con trẻ?
Nếu nhìn kỹ, chủ trương siết tuyển sinh trái tuyến ở Hà Nội không nhằm làm khó phụ huynh, càng không phải để tước đi cơ hội của con trẻ. Ngược lại, đó là một cách để trả lại sự công bằng vốn dĩ nên có trong giáo dục: trẻ em được học gần nơi mình sống, trường lớp không còn quá tải cục bộ, và việc đến trường trở thành một phần tự nhiên của đời sống, chứ không phải là một "dự án" đầy toan tính của người lớn.
>> Hà Nội cắt giảm 35 trường có khiến cuộc đua công lập thêm căng thẳng?
Nói thật, khi quy định siết tuyển sinh trái tuyến được nhắc đến, không ít phụ huynh có cảm giác hụt hẫng. Cảm giác như mình vừa đánh mất một con đường mà trước đây vẫn nghĩ là "cửa sáng" cho con. Không còn dễ dàng chọn một ngôi trường nổi tiếng chỉ vì mình muốn. Không còn nhiều khoảng linh hoạt để xoay xở theo ý mình. Sự mất mát ấy là có thật và hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng nếu đi chậm lại một chút, chúng ta sẽ thấy có những thứ mình "được" mà trước đây không dễ gì nhận ra.
Trước hết là sự nhẹ nhõm khi cha mẹ không còn phải chạy ngược chạy xuôi hỏi thủ tục, không còn những cuộc so sánh ngầm xem con mình "đứng ở đâu" chỉ qua tên trường. Và khi bớt đi áp lực, người lớn cũng dễ thở hơn mà người lớn dễ thở, thì trẻ con cũng được hưởng lợi nhiều hơn ta tưởng. Một đứa trẻ học gần nhà sẽ có bữa cơm tối đủ mặt, con đường quen thuộc, vài người bạn cùng khu phố.
Vì vậy, điều cần làm không chỉ là quản lý đầu vào, mà là chăm chút cho "phần gốc" của giáo dục. Đó là đầu tư đồng đều hơn giữa các trường, để không còn quá nhiều chênh lệch. Là nâng chất đội ngũ giáo viên bởi suy cho cùng, người thầy vẫn là yếu tố quyết định trong lớp học. Là cải thiện cơ sở vật chất để mỗi ngôi trường đều là một không gian học tập tử tế. Và quan trọng hơn cả, là tạo dựng được một niềm tin đủ bền: rằng học ở đâu, nếu được dạy dỗ và đồng hành đúng cách, một đứa trẻ vẫn có thể trưởng thành tốt.
Khi niềm tin ấy hình thành, phụ huynh sẽ không còn cảm thấy mình bị "giới hạn lựa chọn", mà ngược lại, thấy mình đang được đặt vào một hệ thống công bằng hơn. Và lúc đó, chính sách không còn là thứ cần phải "thực thi cho chặt", mà tự nó sẽ được đón nhận như một điều hợp lý - nhẹ nhàng, nhưng đủ sức làm thay đổi cách chúng ta nhìn về việc học của con.
Một chính sách giáo dục đúng nghĩa không phải là chính sách làm hài lòng tất cả, mà là chính sách dẫn dắt xã hội đi về phía công bằng và bền vững. Việc siết tuyển sinh trái tuyến có thể khiến một số người bỡ ngỡ, chưa quen với cách sắp xếp mới. Nhưng nếu nhìn dài hạn, sẽ thấy một viễn cảnh đầy hy vọng: trẻ em đi học gần nhà, phụ huynh bớt đi những lo lắng mệt mỏi và giáo dục quay trở về đúng bản chất không còn là cuộc đua để so sánh, mà là một hành trình đồng hành.
Theo hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, nguyên tắc tuyển sinh vào lớp 1 và lớp 6 năm nay là xét tuyển theo nơi cư trú. Các nhà trường chỉ được tiếp nhận học sinh trái tuyến trong trường hợp nhà của học sinh ở gần trường hơn so với trường đúng tuyến, đồng thời còn chỉ tiêu tuyển sinh. Điều này sẽ góp phần ngăn ngừa tình trạng thí sinh đổ dồn về một số trường điểm, gây quá tải cục bộ như những năm trước.
- Lương 30 triệu nhưng chi hơn 10 triệu cho con học trường tư
- Tôi hối hận sau một tháng cho con học trường 'top' cách nhà 10 km
- Con tôi học trường công nhưng IELTS 8.0, điểm trung bình 9,5
- Khó hòa nhập khi con học trường quốc tế phải chuyển sang trường công
- Áp lực khủng khiếp khi con tôi học lớp 5 trường công
- Nỗi lo con 'thất học' vì không thể chuyển từ trường tư về trường công
